Làng nghề điêu khắc đá Non Nước trước yêu cầu phát triển

Làng nghề điêu khắc đá Non Nước hiện nay, bên cạnh những thuận lợi, cũng đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Giải pháp nào để làng nghề này tiếp tục phát triển là câu hỏi lớn không chỉ đối với từng thành viên trong làng mà còn đối với các cấp chính quyền ở địa phương.
 
 Đường vào làng nghề đá mỹ nghệ Non Nước bị các cơ sở sản xuất, kinh doanh cơi nới, lấn chiếm cần sớm có giải pháp khắc phục

Quan tâm đào tạo tay nghề gắn với giữ thương hiệu

Theo ông Huỳnh Chín - Trưởng Ban Quản lý làng điêu khắc đá Non Nước, trước những khó khăn, hạn chế đang đặt ra đối với sự phát triển của làng đá mỹ nghệ này, thời gian qua, UBND thành phố Đà Nẵng và quận Ngũ Hành Sơn đã đưa ra nhiều giải pháp để khắc phục. “Hầu hết các giải pháp đưa ra đều xuất phát từ yêu cầu để làng nghề phát triển bền vững. Trong đó, các vấn đề quy hoạch, sắp xếp lại làng nghề, về phát triển nguồn lao động, về nguyên liệu, vốn, thị trường cũng như khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, tăng cường vai trò của các cơ quan quản lý nhà nước và Hội làng nghề… đang được thành phố và quận hết sức quan tâm” - ông Chín khẳng định.

Tại cơ sở sản xuất đá mỹ nghệ của chúng tôi, mỗi ngày có hàng chục du khách đến tham quan và mua sản phẩm. Điều quan trọng để thu hút và giữ chân họ lại là chất lượng, uy tín của sản phẩm và giá cả phải chăng luôn phải đặt lên hàng đầu. Các thợ làm tại xưởng thường xuyên đào tạo, bồi dưỡng tay nghề để họ thật sự am tường, làm chủ mọi công đoạn khi tạo ra sản phẩm. Có như thế mới giữ được “cái hồn” của nghề và được khách hàng lưu ý. Để làng nghề tiếp tục phát triển, hơn lúc nào hết, ngay bây giờ, từ TP đến quận và các ngành chức năng phải vào cuộc; cần quan tâm tuyên truyền, đào tạo nghề cho người lao động gắn với văn minh thương mại. Với các cơ sở sản xuất, kinh doanh phải coi trọng uy tín, phải giữ cho được tiếng thơm cho làng.


 


Các cơ sở sản xuất đá mỹ nghệ nằm xen lẫn trong khu dân cư 
đang cần được quy hoạch, sắp xếp lại

Làm tốt công tác quy hoạch, sắp xếp lại làng nghề

Công ty luôn yêu cầu người nhà và thợ làm cho mình chú ý tạo môi trường làm ăn có uy tín. Nếu để cơ sở nhếch nhác, ô nhiễm, bụi bặm… thì khách nào tìm đến.  Bởi vậy, tại cơ sở của chúng tôi, ngoài việc bố trí các khu vực sản xuất, trưng bày sản phẩm đến khu vực tập kết nguyên liệu đều ngăn nắp, sạch sẽ, bắt mắt.  Tại các cơ sở lân cận, vật liệu chồng chất lấn ra cả lòng, lề đường; trong xưởng thì bụi bặm bay mù mịt. Tiếng ồn do đục đẽo đá, của máy cưa, máy nghiền đá.. inh tai. Nhưng biết làm sao, phần lớn các hộ sản xuất thiếu đất nên phải chịu cảnh khổ này. 

Từ năm 2007, UBND thành phố đã ban hành Quyết định phê duyệt quy hoạch tổng thể cho làng; UBND quận cũng đã đưa ra nhiều phương án để tiến hành quy hoạch, giải tỏa đền bù nhưng tiến độ vẫn còn chậm (mới thực hiện được hơn 50% công việc giải tỏa đền bù). Hiện nay, quận đang tổ chức nhiều đoàn công tác liên ngành xuống địa bàn đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động các gia đình trong diện giải tỏa đền bù tích cực phối hợp với chính quyền để sớm bàn giao mặt bằng. Cùng với đó, UBND thành phố và quận cũng đang tập trung vốn và có kế hoạch cụ thể để triển khai các công việc tiếp theo, đồng thời tiến hành điều tra tổng thể hoạt động của làng nghề để có cơ sở bố trí, sắp xếp một cách khoa học, hợp lý. 

 

Nhiều thợ trẻ đang được kỳ vọng sẽ là đội ngũ kế thừa, tiếp tục lưu giữ
 và phát triển nghề truyền thống của làng đá Non Nước

 

Phải tính đến việc đảm bảo nguồn cung nguyên liệu và vốn sản xuất

Ông Lê Năm - một thành viên có cơ sở sản xuất đá mỹ nghệ, đồng thời là Phó Chủ tịch Hội làng nghề đá mỹ nghệ Non Nước cho biết: Hiện nay, nguồn nguyên liệu cho làng chủ yếu được cung cấp từ các tỉnh phía Bắc. Để ổn định lâu dài nguồn nguyên liệu cho làng nghề thì UBND quận và Hội làng nghề phải khảo sát đầy đủ thực trạng nguồn nguyên liệu tại các tỉnh cung cấp để làm việc với chính quyền sở tại; qua đó, có sự cam kết, tạo điều kiện để ổn định nguồn nguyên liệu. Mặt khác, chính quyền địa phương và Hội làng nghề sẽ làm việc với một số doanh nghiệp có đủ tiềm năng cung cấp nguyên liệu cho làng cam kết với chính quyền sở tại về thực hiện tốt quy định khai thác tài nguyên, cam kết việc kinh doanh bình đẳng, không chèn ép người mua nguyên liệu tại làng nghề.

Đối với vấn đề vốn cho làng nghề, theo đề nghị của Phòng Kinh tế quận Ngũ Hành Sơn, hiện nay, phần lớn các hộ làm nghề điêu khắc tại làng đá Non Nước không tiếp cận được nhiều nguồn vốn mà chủ yếu từ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ngân hàng Chính sách xã hội. Nguyên nhân là các tài sản, nhất là đất đai không đủ pháp lý để thế chấp (vì chủ yếu đất do xã giao, ít có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất). Để tạo điều kiện cho các hộ sản xuất kinh doanh tiếp cận được nhiều nguồn vốn thì các ngành chức năng, khi xác minh nguồn gốc tài sản, nên có quy định riêng, không quá cứng nhắc. Tiêu chí chủ yếu là đánh giá kết quả sản xuất kinh doanh để tạo điều kiện cho các hộ vay vốn và Hội làng nghề đứng ra giúp cho các cơ sở lập hồ sơ, tín chấp để vay vốn, trên cơ sở đó, mới có điều kiện để mở rộng sản xuất, đầu tư máy móc thiết bị và xử lý tốt môi trường của làng nghề.

Tiếp tục đẩy mạnh quảng bá thương hiệu, mở rộng thị trường

Đó là chủ trương vừa được UBND quận Ngũ Hành Sơn giao cho Hội làng nghề đá mỹ nghệ Non Nước và các cơ sở sản xuất, kinh doanh trong làng.  Để làng nghề đá mỹ nghệ có được thị trường tiêu thụ sản phẩm ổn định và ngày càng phát triển, cần phải đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu của làng thông qua việc tiếp tục tham gia các hội chợ lớn về ngành thủ công mỹ nghệ trong và ngoài nước; xây dựng website Hội làng nghề ngày càng nhiều nội dung, giới thiệu nhiều hơn về hình ảnh, hiệu quả, sản phẩm độc đáo của làng nghề; đẩy mạnh việc từng cơ sở sản xuất kinh doanh mở website và xây dựng nhãn hiệu công nghiệp cho từng cơ sở sau khi logo làng nghề được công nhận; tăng cường khai thác thông tin thị trường trên mạng… 

Cùng với các công việc trên, ông Chín cũng cho biết thêm: Sắp tới, quận sẽ đẩy mạnh kiểm tra thực hiện văn minh thương mại thông qua các biện pháp như: Niêm yết giá và bán đúng giá niêm yết; chấn chỉnh tình trạng chèo kéo khách hàng; tiến hành tập huấn nâng cao nghiệp vụ bán hàng và văn minh thương mại. Quận cũng sẽ tổ chức thi sáng tác, nâng cao tay nghề, qua đó chọn những sản phẩm đoạt giải để trưng bày nhằm quảng bá sản phẩm của làng nghề. Mặt khác, yêu cầu đặt ra đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh tại làng nghề là không ngừng cải tiến mẫu mã, đầu tư trang thiết bị để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm”.

 

 Một khu trưng bày, giới thiệu và bán sản phẩm đá mỹ nghệ tại Non Nước

Khắc phục ô nhiễm môi trường gắn với tăng cường quản lý nhà nước

Theo Hội làng nghề đá Non Nước, hiện môi trường của làng nghề đang ở mức báo động, đặc biệt là ô nhiễm bụi, tiếng ồn, chất thải, ô nhiễm nguồn nước. Tuy nhiên, do làng nghề tồn tại khá lâu đời, nhiều cơ sở sản xuất nằm xen lẫn trong khu dân cư và phát triển một cách tự phát nên rất khó khăn trong việc xử lý, khắc phục ô nhiễm. Vì vậy, trong thời gian trước khi di dời làng nghề vào khu vực tập trung, cần có các biện pháp hữu hiệu, tức thời như: Mỗi cơ sở sản xuất tự che chắn hạn chế bụi; tăng cường trồng cây xanh trong làng; mỗi hộ xây dựng bể thoát và lắng chất thải; đầu tư trang thiết bị dẫn nước tới các vị trí cắt, mài để hạn chế bụi; xây dựng hệ thống thoát nước cục bộ tại các tuyến đường vào làng và thường xuyên định kỳ xử lý chất thải; tăng cường xử lý nghiêm các cơ sở vi phạm, gây ô nhiễm và lấn chiếm vỉa hè, lòng lề đường để tập kết nguyên liệu.

Ông Huỳnh Chín - Trưởng Ban Quản lý làng điêu khắc đá Non Nước khẳng định, cùng với các giải pháp kể trên, chủ trương của quận thời gian tới là tăng cường hơn nữa vai trò của các cơ quan quản lý Nhà nước và Hội làng nghề. Theo đó, các ngành TP và quận trong chương trình công tác cũng như khi xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội ở địa phương, đơn vị phải xem việc đẩy mạnh phát triển làng nghề là một trong những biện pháp nhằm thực hiện có hiệu quả công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn; hàng năm dành kinh phí thỏa đáng cho công tác quy hoạch, sắp xếp lại làng nghề; chú trọng công tác đào tạo nguồn nhân lực, đăng ký sở hữu công nghiệp, quảng bá, tôn tạo danh thắng và các di tích; tăng cường công tác kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm về thương mại, gây ô nhiễm môi trường và tiếng ồn, trật tự đô thị; đồng thời, tăng cường năng lực hoạt động của Hội làng nghề, để Hội thực sự là cầu nối giữa Nhà nước với người sản xuất kinh doanh, đại diện cho tiếng nói của làng nghề để đề xuất những khó khăn, vướng mắc trong quá trình phát triển, đồng thời vận động hội viên thực hiện tốt các chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Chia sẻ ý kiến